Eens gegeven, altijd gegeven
Een ander zeer belangrijk kenmerk van de schenking is haar onherroepelijk karakter. Eens een schenking gedaan kan men er in principe niet meer op terugkomen. Wie schenkt moet dit dus weloverwogen en na rijp beraad doen. Er is geen weg terug.
Ook hierin verschilt de schenking van het testament. Een testament is immers steeds herroepbaar.
Uitzonderingen
Op de principiële onherroepelijkheid van de schenking bestaan wel een aantal uitzonderingen.
- Tussen echtgenoten. Schenkingen tussen echtgenoten zijn steeds eenzijdig herroepbaar door de schenker, tenzij ze in het huwelijkscontract of naar aanleiding van een wijziging van het huwelijkscontract plaatsvonden.
- Ondankbaarheid. De onherroepelijkheid van een schenking geldt ook niet ten aanzien van een begiftigde die zich achteraf ondankbaar opstelt. Opgelet: er moeten zich dan wel zwaarwichtige feiten voordoen.
- Niet vervulling van voorwaarden. Wanneer de schenker aan de begiftigde in de schenking bepaalde voorwaarden oplegt (zie verder, schenking onder last) en de begiftigde deze achteraf niet nakomt, dan kan dit eveneens een reden zijn voor de schenker om de schenking te herroepen.
Een contract
Een schenking is geen eenzijdig gebeuren van de schenker alleen. Het is een contract en vergt dus de medewerking van minstens één andere contractspartij, de begiftigde. Deze laatste moet de schenking daarom uitdrukkelijk aanvaarden, en wel tijdens het leven van de schenker.
Schenking onder last
De schenker kan aan de schenking bepaalde voorwaarden koppelen. Men spreekt dan van een schenking onder last. Dergelijke last kan bv. bestaan in de verplichting voor de begiftigde om een bepaalde som geld aan een andere persoon te overhandigen. Dit biedt in bepaalde gevallen de mogelijkheid bij schenkingen de gelijkheid onder de kinderen te herstellen. Zo kunnen ouders bv. een bouwgrond schenken voor een waarde van € 150.000 aan hun dochter Ann onder last – in hoofde van Ann – om uit haar eigen financiële middelen een geldsom van
€ 75.000 te betalen aan haar enige broer Jan.
De schenker kan bv. ook als voorwaarde opleggen aan de begiftigde dat deze hem zijn leven lang kost en inwoon moet verschaffen of medische zorgen moet toedienen.
De in de praktijk meest voorkomende lasten zijn het voorbehoud van vruchtgebruik, het vervreemdingsverbod (zie verder “schenken met voorwaarden”) en het verbod tot inbreng in de huwelijksgemeenschap (zie verder “schenking en huwelijk”).