Het 'verdeel-en-heers' testament
We inspireren ons op de Romeinse staatsman, Julius Caesar, die successen boekte met zijn ‘divide et impera’-politiek. De tarieven van de successierechten zijn progressief. Hoe hoger het geërfde bedrag, hoe hoger het percentage successierechten voor de erfgenamen. De oplossing is eenvoudig. Snijd de erfenistaart in zoveel mogelijk kleine stukjes, en verdeel ze onder zoveel mogelijk gegadigden. Ieder krijgt een kleiner stuk, maar de kans op een fiscale kater is kleiner. De berekening van de successierechten herbegint elke keer bij de laagste schijf.
Voorbeeld
Een bemiddelde weduwe woont in Vlaanderen en heeft een roerend vermogen van € 900.000. Ze heeft drie kinderen: An, Peter en Stijn. Ieder van deze kinderen heeft ook kinderen: An drie, Peter één en Stijn twee. Er zijn dus in totaal zes kleinkinderen.
Zonder ‘verdeel-en-heers’-testament:
Volgens het wettelijk erfrecht erven An, Peter en Stijn ieder één derde deel van de nalatenschap, of ieder € 300.000 euro. Ze betalen alle drie € 33.000 successierechten.
Het totaal van de verschuldigde successierechten is dan: € 99.000.
Met een ‘verdeel-en-heers’-testament:
Stel: de weduwe stelde een testament op, waarin ze per kindsstaak een gelijk deel (namelijk één derde) van haar vermogen toevertrouwt, verdeelbaar in gelijke delen onder het kind en de kleinkinderen van die staak.
Dan ontvangt de familiestaak die bestaat uit An en haar drie kinderen samen € 300.000, of ieder € 75.000. Hierop betalen An en haar drie kinderen ieder € 3.750 successierechten of samen € 15.000. Ook Peter en zijn kind krijgen samen € 300.000, of ieder € 150.000. Zij betalen hierop allebei € 10.500 of samen € 21.000 successierechten. De staak van Stijn en zijn twee kinderen krijgt eveneens € 300.000, ieder dus € 100.000. De successierechten bedragen voor ieder € 6.000 of samen € 18.000.
In totaal betalen de drie kindsstaken samen € 54.000 successierechten (15.000 + 21.000 + 18.000).
Dankzij het ‘verdeel-en-heers’-testament doet onze weduwe haar erfgenamen in ons voorbeeld een cadeautje van: 99.000 - 54.000 = € 45.000!