Notaris.be

Hoe uw huwelijkscontract de successiedruk kan beperken

Het huwelijkscontract is een prachtig instrument van financiële planning. Een kleine ingreep doet soms wonderen. Hieronder concrete tips.

Verander uw huwelijkstelsel

Alleen al door een bepaald huwelijkstelsel te kiezen, bespaart u belastingen. Fiscaal is een wettelijk stelsel van gemeenschap van goederen interessanter dan een stelsel van scheiding van goederen.
Waarom? In het stelsel van gemeenschap van goederen valt bij een overlijden slechts de helft van het gemeenschappelijk vermogen in de nalatenschap van de overleden partner. In het stelsel van scheiding van goederen komt het totaal eigen vermogen van de overleden echtgenoot in de erfenis.

Stop uw eigen goederen in de gemeenschap

Bent u gehuwd onder een gemeenschap van goederen? Ook dan moet u de samenstelling van uw vermogen grondig analyseren. Soms heeft een van de partners een belangrijk eigen vermogen, door een erfenis of bezit dat dateert van voor het huwelijk. Breng die eigen goederen in de huwelijksgemeenschap in.

Schrap de 'langst leeft, al heeft'-clausule

Veel oudere koppels hebben nog een ‘langst leeft, al heeft’-clausule.
De huwelijksgemeenschap komt dan in zijn totaliteit en in volle eigendom toe aan de langstlevende ouder. Juridisch levert dit een belangrijk voordeel op, maar fiscaal is het zeer duur!
De langstlevende ouder die absoluut niet wil dat de kinderen al mee erven, laat de clausule in het huwelijkscontract. De hoge successierechten zijn dan de fiscale prijs die u betaalt voor de juridische zekerheid.

Kies voor het comfort van een 'keuzebeding'

Is er een mogelijkheid om het voordeel van de ‘langst leeft, al heeft’-clausule te behouden en toch minder successierechten te betalen? Zeker.
Vervang de clausule door een ‘keuzebeding’, ook wel het ‘alternatief verblijvingsbeding’ genoemd.
Het is een nieuw soort clausule, die de langstlevende echtgenoot een gigantische vrijheid biedt, en tegelijk een groot juridisch én fiscaal comfort.
Het keuzebeding biedt meer souplesse. Het huwelijkscontract laat de
langstlevende toe vooraf uitgeschreven opties rond de vererving van de huwgemeenschap te bepalen.

'Langst leeft, al heeft' - clausule behouden en toch minder successierechten betalen.

De toebedeling kan op verschillende manieren gebeuren:

• ofwel de helft in volle eigendom en de andere helft in vruchtgebruik;
• ofwel de hele gemeenschap in volle eigendom;
• ofwel alle roerende goederen (het huisraad, de spaarcenten enz.) in volle eigendom;
• ofwel alle onroerende goederen (huis, appartement, grond) in volle eigendom enz.

U kunt de keuzemogelijkheden naar hartenlust uitbreiden. De langstlevende ouder maakt na het overlijden een keuze. Hij houdt rekening met zijn vermogenstoestand, met de gezinssituatie en, last but not least, met het fiscaal prijskaartje. Leeft de langstlevende bijvoorbeeld in een perfecte verstandhouding met zijn kinderen en schoonkinderen? Dan is hij niet bang voor inmenging of beperking van zijn beschikkingsvrijheid. En dus voelt hij niet de noodzaak om goederen van de huwgemeenschap in volle eigendom naar zich toe te trekken. Of wil de langstlevende graag nog reizen? Dan trekt hij alle spaartegoeden naar zich toe in volle eigendom, maar laat hij het vastgoed mee vererven voor de blote eigendom door de kinderen.

U kunt de fiscale last van het ‘gewone’ verblijvingsbeding ook afzwakken door een verblijvingsbeding onder last.
De langstlevende echtgenoot krijgt het gemeenschappelijk vermogen volledig in volle eigendom. Maar hij moet een bedrag uitbetalen aan de nalatenschap van de eerststervende. Dat bedrag is gelijk aan de waarde van de nettohelft van het gemeenschappelijk vermogen. En dus eigenlijk wat de langstlevende meer krijgt dan hij normaal zou krijgen, zonder verblijvingsbeding.
Wat betreft de langstlevende echtgenoot ontstaat dus een schuld in het voordeel van de kinderen. In het huwelijkscontract worden de modaliteiten van deze betalingsplicht nader uitgewerkt. Meestal wordt de schuld zonder intrest bedongen en kiest de langstlevende vrij wanneer deze wordt afgelost. Er kunnen ook veiligheidsmechanismen worden ingebouwd, voor de langstlevende echtgenoot en voor de afstammelingen.
Fiscaal doet u een goede zaak. Door de schuld niet af te lossen - wat de bedoeling is - blijft deze open staan als de langstlevende echtgenoot overlijdt.
Er ontstaat een passiefpost, die in aftrek gebracht kan worden van het actief. Dat haalt de successierechten op de erfenis van de langstlevende fors naar beneden.

Bij de notaris

Als u getrouwd bent en uw partner komt te overlijden, erft u -als langstlevende partner- dan automatish zijn hele vermogen, of had u dat moeten laten opnemen in het huwelijkscontract? En wat met koppels die zonder contract gehuwd zijn? de notaris geeft tekst en uitleg.

context: huwelijkscontract, successieplanning, vermogensplanning