Vragen over Erven & Schenken (55)
1 De gesplitste aankoop blote eigendom-vruchtgebruik – successieplanning.
Wanneer ouders een tweede eigendom wensen aan te kopen en er tegelijkertijd voor willen zorgen dat hun kinderen daardoor niet meer erfenisrechten zullen moeten betalen bij hun overlijden, kunnen zij gebruik maken van een interessante techniek van successieplanning.
De aankoop (vb. van een appartement aan zee) kan dan gebeuren via een gesplitste aankoop in vruchtgebruik (VG) en blote eigendom (BE).
Concreet betekent dit dat de ouders enkel het vruchtgebruik van het onroerend goed aankopen, terwijl het kind/de kinderen de blote eigendom van zelfde goed aankopen.
Zij die het vruchtgebruik bezitten (de ouders) kunnen de gekochte eigendom bewonen, verhuren, beheren.
Diegene die de blote eigendom bezitten (de kinderen) hebben de zekerheid dat bij overlijden van de vruchtgebruikers, de eigendom automatisch in volle eigendom aan hen toekomt.
Geen erfenisrechten bij overlijden van de vruchtgebruiker:
Wanneer de ouders het onroerend goed zelf volledig in volle eigendom zouden aankopen, betalen de kinderen erfenisrechten op de overgang van die eigendom bij overlijden.
Dit is niet zo wanneer de ouders slechts het vruchtgebruik aankopen en de kinderen de blote eigendom.
Het vruchtgebruik van de ouders dooft automatisch uit bij hun overlijden en zit niet in hun nalatenschap. De kinderen betalen dan ook geen successierechten, terwijl ze wel volle eigenaar worden van de eigendom.
De fiscus aanvaardt dit, maar eist wel dat een aantal voorwaarden worden gerespecteerd. Zoniet kan zij een regel inroepen uit het wetboek van successierechten, waardoor de kinderen bij overlijden toch de erfenisrechten moeten betalen op de waarde van de volle eigendom van het aangekochte goed.
1. Er moet een correcte splitsing zijn van de prijs voor de aankoop blote eigendom en vruchtgebruik:
De waarde van het vruchtgebruik hangt af van de leeftijd van de vruchtgebruiker op het ogenblik van de aankoop. Hoe ouder de vruchtgebruiker is op het ogenblik van de aankoop, hoe lager de nog voorziene levensduur en dus hoe kleiner de waarde van het VGB.
Om die waarde te bepalen maakt men meestal gebruik van de berekeningswijze opgenomen in het Wetboek van Successierechten.
De waarde van de blote eigendom is het verschil tussen de prijs van de volle eigendom en de waarde van het vruchtgebruik uitgerekend volgens die voormelde coëfficiënten.
2. De kinderen moeten zelf gelden hebben en moeten die eigen gelden werkelijk aanwenden om hun aandeel in blote eigendom aan te kopen.
Zij kunnen hun aandeel betalen met gelden die zij zelf reeds bezitten (vb gespaarde gelden, geleende gelden).
Het mogen ook gelden zijn die de ouders hen zelf vooraf aan de aankoop hebben geschonken.
Deze schenking mag zelfs gebeuren tussen de ondertekening van de compromis en het verlijden van de aankoopakte zelf. Recent was hieromtrent discussie ontstaan met de fiscus, maar ondertussen wordt dit principe aanvaard.
Concreet betekent dit dat de financiering van de gesplitste aankoop volledig kan gebeuren via de ouders: zij betalen zelf de koopprijs van hun aandeel in vruchtgebruik en zij schenken vooraf aan de kinderen de koopprijs van hun aandeel in blote eigendom.
Deze interessante techniek van successieplanning beperkt zich niet tot de relatie ouders-kinderen, zij kan evengoed aangewend worden in vb. een relatie oom/tante – nicht/neef.
context: blote eigendom, successieplanning, vruchtgebruik