Aandelen op naam versus aandelen aan toonder of gedematerialiseerd
Aandelen zijn ofwel:
- op naam;
- aan toonder of
- gedematerialiseerd.
Indien de aandelen op naam zijn, blijkt het aandeelhouderschap uit een register van aandelen dat verplicht dient te worden bijgehouden op de zetel van de vennootschap. Elke overdracht van aandelen wordt daarin aangebracht.
Aandelen zijn aan toonder wanneer zij geïncorporeerd zijn in een waardepapier en zijn bijgevolg lichamelijk van aard. Het voordeel van deze vorm ligt zowel in de anonimiteit als in de eenvoudige overdraagbaarheid van de aandelen door de loutere overhandiging van het papier waardoor meteen de rechten worden overgedragen.
Gedematerialiseerde aandelen worden vertegenwoordigd door een boeking op rekening op naam van hun eigenaar bij een daartoe erkende bankinstelling en zijn bijgevolg onlichamelijk van aard.
De wetgever heeft echter in 2005 geoordeeld dat de anonimiteit die gepaard gaat met aandelen aan toonder in de huidige maatschappelijke (en geglobaliseerde) context niet meer aanvaardbaar is, waardoor de effecten aan toonder dan ook geleidelijk aan zullen verdwijnen.
De afschaffing van de toonderaandelen gebeurt in verschillende fasen:
- sinds 1 januari 2008 mogen geen nieuwe aandelen aan toonder meer worden uitgegeven en kunnen deze aandelen ook niet meer materieel worden afgeleverd;
- tussen 1 januari 2008 en 31 december 2013 moeten de rechthebbenden van toonderaandelen hun aandelen laten omzetten, hetzij in naamaandelen, hetzij in gedematerialiseerde aandelen;
- vanaf 1 januari 2014 worden de aandelen die op dat moment nog niet werden omgezet, automatisch omgezet in gedematerialiseerde aandelen en geplaatst op naam van de vennootschap-emittent. De rechthebbenden kunnen zich dan nog gedurende een jaar kenbaar maken;
- vanaf 1 januari 2015 worden de aandelen waarvan de rechthebbenden zich niet hebben aangemeld, te koop aangeboden.
Aandelen met of zonder stemrecht
Het regime voor de NV en de BVBA is hetzelfde: elk aandeel geeft recht op één stem. De wet laat voor deze vennootschappen evenwel toe, binnen bepaalde grenzen, aandelen uit te geven zonder stemrecht.
Deze aandelen vertegenwoordigen wel het kapitaal. Voor de CVBA bepalen de statuten welk stemrecht toegekend wordt aan de deelbewijzen. Zodoende kunnen aandelen uitgegeven worden met een meervoudig stemrecht. Volgens een meerderheid in de rechtsleer kan men in de CVBA geen aandelen zonder stemrecht uitgeven.
